Przykładem tego jest występowanie drga^:wek pod wpływem różnych czynników u jednych dzieci i brak ich w tych samych warunkach u innych. Drgawki u dziecka wzbudzają zawsze wstrząsające wrażenie na otoczeniu, a ro­dzice często „tracą głowę“. Trzeba jednak zachować spokój i udzielić dziecku pierw­szej pomocy: zabezpieczyć przed samo-okaleczeniem i zapobiec przygryzieniu ję­zyka, wkładając między zęby dziecka dre­wniany kołek owinięty gazą. Nie należy dziecka polewać wodą ani klepać po twa­rzy, natomiast wezwać lekarza lub odwieźć dziecko do szpitala. Jest wiele chorób, w przebiegu których mogą występować drgawki.

Napady drgawkowe

Napady drgawek u dzieci stanowią ważny problem, zarówno w aspekcie rozpozna­wania ich przyczyn, jak i leczenia. Przyj­muje się, że 3—4% dzieci co najmniej raz wżyciu ma napad drgawek, co jest związa­ne z niedojrzałością mózgu, odrębnościa­mi przemiany materii rosnącego organiz­mu, dużą wrażliwością ośrodkowego układu nerwowego na czynniki zewnętrz­ne i niedojrzałością mechanizmów obron­nych ustroju. Pewne znaczenie w wystę­powaniu drgawek ma także osobnicza, genetycznie uwarunkowana skłonność.

Zwalczanie zaparć winno polegać na odpowiednim dobraniu diety obfitującej w jarzyny i owoce (szpinak, buraki, mar­chew, jabłka, gruszki, śliwki), ogranicze­niu pieczywa białego, a podawaniu razo­wego. Ze środków domowych zaleca się: wodę z miodem na czczo, wodę mineralną, parafinę z paroma kroplami cytryny (1 łyżka 2—3 razy dziennie), ponadto powid­ła i dżem śliwkowy. Wykonanie lewatywy nie powinno być zbyt pospieszne. Jeśli jednak wyżej wymienione sposoby postę­powania nie pomagają i zaparcie utrzymu­je się z zaleganiem grud kałowych w od­bytnicy, wówczas lewatywa jest wskaza­na. Można ją wykonać wprowadzając do odbytnicy ok. 100—150 ml wody lub na­paru rumianku o temperaturze ciała, lubroztworu soli fizjologicznej z dodatkiem 2 łyżek parafiny, zachowując przy tym niezbędne warunki higieniczne.

Są to zaparcia o charakterze przewle­kłym. Zalicza się do nich również chorobę Hirschsprunga, wywołaną brakiem zwo­jów nerwowych w mięśniowej i podślu-zówkowej warstwie jelita. Zaparcie wy­stępuje także u dzieci obarczonych krzywi­cą, w zespole Downa (mongolizm), w nie-doczynności tarczycy i w zatruciu witami­ną D, na skutek leniwej czynności jelit, a u dzieci szkolnych przy niedostatecznej aktywności ruchowej.

Schorzenia od­bytu wywołujące ból podczas oddawania stolca (przeczosy, wyprzenia tej okolicy) są także przyczyną zaparć. U niektórych małych dzieci, a nieraz i star­szych, obserwuje się zaniedbywanie, nie­chęć do regularnego oddawania stolca, zwłaszcza gdy przeszkodą staje się intere­sująca zabawa, ciemna ubikacja, lub też zwrócenie na siebie uwagi; prowadzi to po pewnym czasie do zaparcia nawykowego. Dlatego od wczesnego dzieciństwa należy systematycznie przyzwyczajać dzieci do oddawania stolca o tej samej porze dnia, najlepiej po rannym posiłku. Nieprawid­łowa motoryka okrężnicy, występująca w wielu stanach chorobowych, zaburza przesuwanie się mas kałowych, prowa­dząc do ich zalegania w jelicie grubym, co charakteryzuje się oddawaniem stolca w postaci zbitych kulek u dzieci z wrodzo­nymi wadami jelita grubego i w stanach kurczowych jelit.